|
|
Mikołaj Kopernik
|
|
19.02.1473 - 24.05.1543
Polski astronom, urodzony w 1473 r. w Toruniu przy ul. św. Anny (obecnie: Kopernika). W latach 1491-1495 studiował w Krakowie, a następnie we Włoszech (Bolonia, Padwa, Ferrara). W 1503 doktoryzował się z prawa kanonicznego. Po powrocie do Polski mieszkał w Lidzbarku Warmińskim, Fromborku (1510), Olsztynie (1520-1521, w czasie wojny polsko-krzyżackiej).
Opracował heliocentryczny model Układu Słonecznego, według którego Słońce znajduje się w centrum, Ziemia jest planetą i podobnie jak pozostałe planety obiega Słońce po orbicie kolistej. Jego teoria została opublikowana w 1543 r. w księdze De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich). Mimo zadedykowania dzieła ówczesnemu papieżowi, nie została przychylnie przyjęta przez Kościół, a nawet umieszczono ją w 1616 r. w indeksie ksiąg zakazanych.
Teoria Kopernika wpłynęła na sposób patrzenia na miejsce Ziemi i człowieka we Wszechświecie i stała się podstawą rozwoju nauk ścisłych. Określa się ją mianem "rewolucji kopernikańskiej". Z idei Kopernika wywodzi się późniejsza zasada kosmologiczna, zwana także zasadą kopernikańską, według której część Wszechświata dostępna obserwacjom nie różni się od jego pozostałych części. W wersji uogólnionej przyjmuje się, że żaden punkt we Wszechświecie nie jest wyróżniony.
Kopernik był także matematykiem, lekarzem, prawnikiem, ekonomistą, publikował prace o reformie monetarnej i sformułował prawo, iż "gorszy pieniądz wypiera z rynku lepszy".
Imię Kopernika nadawano sondom kosmicznym, instytucjom i obiektom na ciałach niebieskich. Noszą je:
- duży krater na Księżycu (107 km średnicy)
- duży krater na Marsie (292 km średnicy)
- planetoida nr 1322 (orbita 1.86 - 2.99 j.a., okres obiegu 3.77 lat)
- OAO-3 Copernicus (1972-065A) - amerykański satelita do obserwacji w promieniach nadfioletowych i rentgenowskich, działał w latach 1972-1980
- Kopernik 500 (Interkosmos 9; 1973-022A) - satelita radziecko-polski do badania promieniowania Słońca i jonosfery, działał w roku 1973
- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
- Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk (CAMK)
- w Toruniu znajduje się Dom Kopernika będący muzeum poświęconym astronomowi.
Więcej informacji
Galeria
Inne witryny:
Literatura:
- Stanisław Szostakowski, O Mikołaju Koperniku
Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1987, wydanie II, nakład 70.000 egz.
- Jan Gadomski, Poczet wielkich astronomów
Książka przedstawia ponad 60 astronomów. Nasza Księgarnia, Warszawa 1965, nakład 20.000 + 254 egz.
- Owen Gingerich, James MacLachlan, Mikołaj Kopernik: Gdy Ziemia stała się planetą
Wydawnictwo: ASPRA-JR, Grudzień 2005.
- Rybka Eugeniusz, Rybka Przemysław, Kopernik: człowiek i myśl
Moskva: "Mir", 1973.
- Józef Rudnicki, Tł. B. W. A. Massey, Nicholas Copernicus
London: The Copernicus Quatercentenary Celebration Committee, 1943.
- Waldemar Voisé, Mikołaj Kopernik: dzieje jednego odkrycia
Toruń: Państ. Wydaw. Naukowe. Oddział, 1973.
- Jerzy Sikorski, Prywatne życie Mikołaja Kopernika
Warszawa: Prószyński i S-ka, 1995.
- Karol Górski, Dom i środowisko rodzinne Mikołaja Kopernika
Toruń; Poznań: Państ. Wydaw. Naukowe. Oddział, 1987.
- Bronisław Biliński, Najstarszy życiorys Mikołaja Kopernika z roku 1588 pióra Bernardina Baldiego
Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1973.
- Mieczysław Czernik, Tematyka kopernikowska w filatelistyce
Warszawa: "Prasa-Książka-Ruch", 1973.
- Bajew K., Twórcy nowej astronomii: Kopernik, Bruno, Kepler, Galileusz,
Warszawa 1950.
|
|
|
