Kopernik.pl
odwiedź również portal  
Astronomia.pl  
Mikołaj Kopernik

Jerzy Retyk


1514 - 1574

Matematyk i astronom pochodzenia niemieckiego. Syn lekarza miejskiego w Feldkirch Jerzego Iserina. Używał nazwiska matki (pochodzenia wł.) de Porris (w przekładzie niem.: von Lauchen). "Retyk" jest humanistycznym nazwiskiem, przybranym podczas studiów uniwersyteckich w Wittenberdze.
Pod wpływem swego nauczyciela i przyjaciela Achillesa Firmina Gassera, poświęcił się nukom matematycznym. W latach 1532-36 studiował w Wittenberdze, a w 1537 objął na tamtejszym uniwersytecie katedrę matematyki.
W następnym roku podjął dłuższą podróż naukową m.in. do Norymbergi, gdzie dyskutował z J. Schönerem na temat ogólnie znanych tylko tez Mikołaja Kopernika. W maju 1539 roku Retyk przybył do Fromborka dla zapoznania się z dziełem Kopernika. Lato tego roku spędził wraz z Kopernikiem w Lubawie (u biskupa T. Giesego). Zapoznawszy się z rękopisem De revolutionibus stał się gorącym entuzjastą nowej teorii i jednym z inicjatorów wydania dzieła. W 1540 roku wydał w Gdańsku Narratio prima, krótkie przedstawienie najważniejszych zasad astronomii Kopernika. W roku 1541 powrócił do Wittenbergi, zabierając ze sobą powierzony mu rękopis De revolutionibus. Wydanie książki powierzył norymberczykom (Schönerowi, Ossiandrowi i Petreiusowi), sam ogłosił jedynie w 1542 roku Trygonometrię Kopernika.
W latach 1542-51 Retyk był profesorem uniwersytetu lipskiego, dłuższy czas spędzając na podróżach w Niemczech i we Włoszech. W 1550 wydał efemerydy (kalendarz astronomiczny) na rok 1551, obliczone na podstawie De revolutionibus. Zagrożony procesem na tle obyczajowym, w następnym roku musiał opuścić Lipsk. Po kilku latach ostatecznie osiedlił się w Krakowie (1554) i przebywał tu 20 lat, zyjąc przede wszystkim z praktyki lekarskiej. W pracy naukowej największą uwagę poświęcał trygonometrii i opracowaniu nowych, dokładnieszych tablic trygonometrycznych. Zmarł w Koszycach.

Napisał, oprócz wymienionej już Narratio prima i szeregu drobniejszych rozpraw, Canon doctrinae triangulorum, zawierający tablice trygonometryczne, i olbrzymie dzieło - kompendium współczesnej wiedzy trygonometrycznej, dokończone i wydane już po śmierci Retyka przez jego ucznia W. Othona, Opus Palatinum de triangulis, zawierające m.in. obliczone przez Retyka (gł. w Krakowie) nowe 10-cyfrowe tablice trygonometryczne.






  drukuj   do góry  


  serwis prasowy | zespół redakcyjny | napisz do nas | reklama | współpraca | ochrona prywatności


  Copyright © 2000-2006 Grupa Astronomia
  Wszelkie prawa zastrzeżone - All rights reserved


Grupa Astronomia